Een alcoholpauze doet veel goeds voor je lichaam

Verhalen 17 december 2021 • 8 min. leestijd

Tijdelijk minderen of stoppen met alcohol kent vele voordelen. Je slaapt beter, voelt je fitter, je bankrekening groeit en misschien val je zelfs wat af. Maar wat gebeurt er precies in je lichaam als je een aantal uur, een paar dagen en één, twee, drie, vier weken of langer geen alcohol drinkt? Dit laten we je zien aan de hand van een tijdlijn.

Het prille begin: de eerste uren en dagen

Nadat je je laatste drankje hebt gedronken en je besluit om het hier (voorlopig) bij te laten, gaat je lichaam (je lever) druk aan de slag met het afbreken van de alcohol in je lichaam. In die eerste uren heb je hier dus in meer of mindere mate last van.

In anderhalf uur tijd breekt je lever 1 standaardglas alcohol af.

Daarnaast gebeurt er in die eerste uren een heleboel in je hersenen. Hieronder leggen we uit welk effect alcohol op verschillende neurotransmitters heeft.

Alcohol is van invloed op de GABA-receptoren (een rustgevende neurotransmitter). GABA-receptoren remmen de activiteit in de hersenen. Hierdoor word je trager en duffer. Hoe meer je drinkt, hoe trager en duffer je wordt. Omdat je lichaam die dufheid wil compenseren, probeert een andere actieve neurotransmitter -glutamaat- je wakker te houden. Je begrijpt: je hersenen zijn in de war.

Als je stopt met het drinken van alcohol raakt het glutamaat-systeem tijdelijk nog verder uit balans. Het is gewend paraat te staan en hard te werken wanneer de alcohol de hersenen bereikt. Nu komt er niets. Toch gaat je glutamaat-systeem aan de slag. Omdat er geen alcohol wordt gedronken en je interne systemen wel overuren draaien, kun je in meer of mindere mate last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Denk aan rillen, zweten, trillen, misselijkheid, hoofdpijn, diarree, overgeven, angst, somberheid, of een kort lontje.

Ontwenningsverschijnselen kunnen vervelend en zelfs heel vervelend zijn.

De heftigheid van ontwenningsverschijnselen kan zo’n 2 tot 3 dagen aanhouden. Tip: zorg extra goed voor jezelf. Rust veel, eet gezond, drink voldoende vocht, slaap voldoende, en onderga het. Probeer afleiding te vinden. Praat met iemand of schrijf het van je af. Trek je op aan de gedachte dat deze verschijnselen afnemen en zelfs verdwijnen na een paar dagen. Mocht je meerdere ontwenningsklachten hebben, of dagelijks meer dan vijf eenheden alcohol drinken, dan is het verstandig advies in te winnen bij een arts. Deze kan medicatie voorschrijven om de ontwenningsklachten op te vangen en te voorkomen dat de ontwenning ernstig ontregelt. Soms is intensieve begeleiding of opname in een kliniek nodig.

Tweede helft week 1

Na die eerste, hoogstwaarschijnlijk wat vervelende, dagen kunnen we je vertellen dat alle systemen in het lichaam op hun gebruikelijke werkniveau zitten. Wat je hiervan merkt, is dat je misschien meer energie en een betere concentratie hebt. Dit komt ook je slaap ten goede.

Wat betreft die slaap: het zou kunnen dat je hele levendige dromen hebt tijdens de REM-slaap. Dat komt omdat alcohol de REM-slaap onderdrukt. Dit effect zorgt ervoor dat je de volgende dag, na een avondje alcohol drinken, zo moe wakker wordt. Nu je niet (meer) drinkt, hebben je dromen vrij spel.

Daarnaast komt je maag tot rust. Je hebt minder last van oprispingen en andere maagklachten.

Tweede week

De eerste week was wat hobbelig. In de tweede week zal een groot deel van de mensen die (tijdelijk) niet drinkt, meer energie hebben. Je gedachten zijn helderder, je ochtenden verlopen soepeler en je bent vrolijker. De sporters onder ons zullen een verbetering in hun sportprestaties merken. Alcohol werkt namelijk als een spierverslapper. Nu je (tijdelijk) niet meer drinkt, kunnen de spieren zich optimaal ontwikkelen. Als kers op de taart verbetert je spijsvertering en verlies je misschien wat gewicht.

Dorst? Sommigen hebben extra dorst in deze week. Drink wat meer water, want je lichaam heeft het nodig. Extra bijkomstigheid: je huid knapt hier zienderogen van op. Ook neemt de gezonde trek toe. Eet regelmatig en zorg ervoor dat je voldoende vitaminen en mineralen binnenkrijgt.

Derde week

Deze week staat in het teken van een stabiele bloeddruk en een optimaal geheugen. Vooral je kortetermijngeheugen verkeert in topconditie. Dit uit zich in het langer onthouden van informatie, minder vergeetachtig zijn en je beter kunnen focussen.

Vierde week

Het is tijd voor het echte werk. We hebben het hier over grote voordelen. Als je last hebt van een hoge bloeddruk, is de kans groot dat deze begint te dalen. Hetzelfde geldt voor je cholesterolwaarde. Hierdoor neemt de kans op diabetes type 2 af. En die huid? Die wordt almaar stralender en stralender.

Nog meer voordelen

  • Je lever hoeft zich niet meer druk te maken om het afbreken van alcohol. Het orgaan kan datgene doen waarvoor het gemaakt is, namelijk ‘gewone’ afvalstoffen omzetten in niet-schadelijke stoffen die kunnen worden hergebruikt.
  • Je levervet is met 15 procent afgenomen.
  • De witte en grijze stof in je hersenen neemt toe.
  • Je stoelgang verbetert.
  • Je immuunsysteem werk weer op normaal niveau. En dat is gunstig in deze periode van corona én winter.

Langer (tijdelijk) niet drinken

Ga jij voor het langetermijneffect en drink je voor een langere of onbepaalde tijd niet, dan wordt het alleen maar beter. Na 6 weken is de leververvetting compleet verdwenen en ben je misschien wat kilo’s kwijt. Die kilo’s minder komt ook doordat je nu minder snaait.

Twee maanden later zitten je cognitieve functies weer op het oude niveau. Onthouden, plannen, beredeneren en beslissen gaat weer vanouds. Ook je mentale gezondheid gedijt bij een (tijdelijke) alcoholstop. Angstige of sombere gevoelens (gerelateerd aan alcohol) voel je niet meer.

Yes! Na een alcoholstop van 3 maanden of meer neemt het risico op het ontwikkelen van bepaalde vormen van kanker af, waaronder twee van de meest voorkomende ter wereld: borst- en darmkanker.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met Petra Ooms, verslavingsarts en werkzaam bij Jellinek. Zij staat niet op de foto. 

Aan de slag met een gezonder leven?

Ook interessant

voor jou

Zelfhulp
Je gaat online werken aan het minderen of stoppen met jouw alcoholgebruik
Start nu
Zorg goed voor jezelf: 5 tips om je eigen leven te blijven leiden Tips
Zorg goed voor jezelf: 5 tips om je eigen leven te blijven leiden

26 november 2021   •   4 min. leestijd

Als een zwangere vrouw drinkt, drinkt de baby ook Feiten & cijfers
Als een zwangere vrouw drinkt, drinkt de baby ook

24 november 2021   •   2 min. leestijd

Peter: “Iedere avond was het vrijdagavond” Verhalen
Peter: “Iedere avond was het vrijdagavond”

18 februari 2022   •   6 min. leestijd

Alcohol op het werk is niet wettelijk verboden Feiten & cijfers
Alcohol op het werk is niet wettelijk verboden

24 november 2021   •   5 min. leestijd

Waarom de één drinkt en de ander zuipt Feiten & cijfers
Waarom de één drinkt en de ander zuipt

24 november 2021   •   4 min. leestijd